شوک نفتی و تردید در تابآوری؛
فشار بحران خاورمیانه بر اقتصاد آمریکا
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمدامین مکرمی: با تشدید تنشها در پی جنگ ایران، نگرانیها درباره توان اقتصاد آمریکا برای تحمل شوکهای جدید قیمتی افزایش یافته است. در حالی که بازارهای جهانی انرژی با جهش قیمت نفت مواجه شدهاند، برخی چهرههای نزدیک به دونالد ترامپ هشدار میدهند که اقتصاد این کشور از پیش نیز در موقعیت شکنندهای قرار داشته است.
ایجی آنتونی، اقتصاددان ارشد یک اندیشکده محافظهکار و گزینه پیشین ترامپ برای ریاست اداره آمار کار آمریکا، معتقد است اقتصاد ایالات متحده توان سازگاری با نفت ۱۰۰ دلاری را ندارد. به گفته او، «اقتصاد ضعیفتر از آن چیزی است که تصور میشد و تورم نیز پیش از آغاز جنگ در سطحی بالاتر قرار داشت.» این ارزیابی در شرایطی مطرح میشود که افزایش قیمت انرژی میتواند بهسرعت به سایر بخشهای اقتصاد سرایت کند و هزینههای مصرفکنندگان را بالا ببرد.
به نوشته فایننشال تایمز، کاهش قیمت انرژی در سال ۲۰۲۵ نقش مهمی در مهار تورم ایفا کرده بود، اما اکنون این روند معکوس شده است. افزایش بهای نفت و فرآوردههای سوختی، نهتنها قیمت بنزین و گازوئیل را بالا برده، بلکه فشار گستردهتری بر زنجیره هزینهها در کل اقتصاد وارد کرده است. در حال حاضر، قیمت نفت برنت به نزدیکی ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده و بهای سوخت در آمریکا نیز طی مدت کوتاهی رشد قابلتوجهی داشته است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که دادههای اقتصادی پیش از آغاز جنگ نیز چندان امیدوارکننده نبودند. رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ کمتر از برآوردهای اولیه اعلام شده و برخی شاخصهای قیمتی نیز افزایش بیش از انتظار را نشان دادهاند. علاوه بر این، بازار کار نیز نشانههایی از ضعف بروز داده و کاهش اشتغال در ماههای اخیر، بخشی از دستاوردهای قبلی را از بین برده است.
افزایش قیمت انرژی اکنون به یکی از دغدغههای اصلی سیاستگذاران و فعالان اقتصادی تبدیل شده است. هزینه بالاتر سوخت، بهویژه برای خانوارها و کسبوکارها، میتواند تقاضای مصرفی را تضعیف کرده و رشد اقتصادی را محدود کند. این موضوع بهطور خاص در بخشهایی مانند حملونقل و تولید، که وابستگی بالایی به انرژی دارند، محسوستر است.
در عرصه سیاسی نیز این تحولات بیتاثیر نبوده است. برخی جمهوریخواهان نگراناند که تداوم قیمتهای بالای انرژی، موقعیت این حزب را در انتخابات میاندورهای تضعیف کند. افزایش هزینههای زندگی، بهویژه در حوزه سوخت، میتواند به نارضایتی رایدهندگان دامن بزند و بر رفتار انتخاباتی آنها اثرگذار باشد.
همزمانی ضعف نسبی شاخصهای اقتصادی با شوک ناشی از افزایش قیمت انرژی، چشمانداز اقتصاد آمریکا را با ابهام بیشتری مواجه کرده است. اگرچه هنوز نمیتوان با قطعیت درباره مسیر آینده قضاوت کرد، اما روشن است که تداوم فشارهای قیمتی میتواند چالشهای قابلتوجهی برای سیاستگذاران اقتصادی و فضای سیاسی این کشور ایجاد کند.
