اخبار خبرهای روزنامه دنیای اقتصاد

بانک مرکزی: عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی طی حکمی، عبدالمجید اجتهادی را به سمت سرپرست معاونت حقوقی و امور مجلس این بانک منصوب کرد. سیدعبدالمجید اجتهادی دارای دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی از دانشگاه شهید بهشتی و پیش از این در سمت مشاور حقوقی وزیر امور اقتصادی و دارایی و معاون وزیر اقتصاد و رئیس سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی فعالیت داشته است.

دنیای اقتصاد: حسن دانایی‌فرد، استاد مدیریت دولتی دانشگاه تربیت مدرس، به تازگی در گفت‌وگو با «ایرنا» به بررسی ابعاد مختلف کوچک‌سازی و چابک‌سازی دولت، موانع ساختاری و فرهنگی پیش‌روی اصلاحات اداری، نقش قوانین و نظام بودجه در فربه‌شدن دولت و نیز امکان‌پذیری این اصلاحات در شرایط کنونی کشور پرداخته است.

دنیای اقتصاد : از قرن ۱۸ میلادی، جهان غرب شاهد دگرگونی‌های سیاسی و اقتصادی بسیاری بوده است. در این میان، طلا در طول هزاران سال در تمدن‌های مختلف از اهمیت اقتصادی برخوردار بوده و در قرن ۱۹، زمانی که چندین کشور استاندارد طلا را به طور رسمی پذیرفتند، به اهمیت اقتصادی بین‌المللی دست یافت. با پیچیده‌تر شدن روابط جهانی، طلا جایگاه جدیدی برای اقتصادها و سرمایه‌گذاران یافته است. طلا در زمان وقوع بحران‌های اقتصادی و سیاسی، به‌عنوان پناهگاه امن سرمایه‌گذاری عمل می‌کند و همین موضوع بلافاصله در قیمت آن بازتاب می‌شود.

ایسنا: اگرچه دلار آمریکا همچنان از اعتبار بالایی برخوردار است، اما ارزش آن در مقایسه با ارزش ۱۶ ارز پرمعامله در سراسر جهان در سال ۲۰۲۵، حدود ۸درصد کاهش یافت.

مهر: مؤسسه تحقیقات سیاست عمومی (IPPR) در گزارشی تکان‌دهنده هشدار داده است که اتکای بیش از حد بریتانیا به زنجیره‌های تامین انرژی پاک چین، در صورت بروز هرگونه شوک، می‌تواند منجر به از بین رفتن ده‌ها هزار شغل و به خطر افتادن اهداف اقلیمی کشور شود.

دنیای‌اقتصاد: عضو کمیسیون تلفیق بودجه‌۱۴۰۵، روز گذشته از تلاش این کمیسیون برای کاهش تعرفه واردات خودرو در سال‌آینده خبر داد. حسنعلی محمدی در گفت‌وگو با خبر‌‌گزاری خانه ملت ضمن تاکید بر پیگیری رفع دغدغه مردم برای تامین خودروی موردنیازشان، عنوان کرده‌است: «کمیسیون تلفیق بودجه، با توجه به فشارهای اقتصادی که وجود دارد،‌ درصدد است تا از هرگونه افزایش نرخ تعرفه برای واردات خودروهای اقتصادی تا دو‌هزار سی‌سی جلوگیری کند.»

خانه ملت: یک عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: خودروسازان به‌رغم بهره‌مندی از تسهیلات و ارز دولتی همیشه مدعی هستند که زیان انباشته دارند و در این شرایط بازهم نسبت به تولید خودروهای جدید اقدام می‌کنند که این سوال را ایجاد می‌کند؛ کدام تجارتی می‌تواند با وجود زیان انباشته سال‌ها دوام آورد؟

صدا و سیما: مدیرعامل سایپا با بیان اینکه فرآیند ارزیابی روند واگذاری سهام سایپا در حال انجام است، گفت: طبق قولی که به ما داده شده‌است، قبل از پایان دی ماه ۱۴۰۴، نتیجه ارزیابی مرکز وکلا، اعلام و پس از آن واگذاری سریع انجام خواهدشد.

بورس کالای ایران طراحی شد تا خلأ وجود یک سازوکار شفاف و مدرن در معاملات کالاها را در ایران پر کند. با این حال در بیش از یک دهه گذشته، این نهاد زیر سایه سنگین تحریم‌های بین‌المللی قرار گرفته است. این محدودیت‏‏‌ها نه تنها دسترسی ایران به بازارهای جهانی و معاملات بین‌المللی را دشوار کرده، بلکه به‌طور مستقیم بر مکانیسم‏‏‌های داخلی، به‏‏‌ویژه در تعیین قیمت و حجم معاملات کالاهای استراتژیک، اثرگذار بوده است. اما تحریم‌ها تا چه میزان عملکرد بورس کالا را از پتانسیل واقعی آن دور کرده است و فرصت‏‏‌های توسعه‏‏‌ای از دست رفته این بازار چه بوده‏‏‌اند؟

بررسی وضعیت تالارهای بورس کالای ایران در نیمه دوم سال نشان می‌دهد که از ابتدای مهرماه امسال بازار گواهی‌‌‌های سپرده بیشترین رونق را داشتند و استقبال از این نوع بازارها نسبت به سایر بازارهای مالی بیشتر بوده است.

در روایت رسمی خارجی ایالات‌متحده، توجه واشنگتن به تحرکات نفتکش‌ها در آب‌های ونزوئلا معمولا با موضوعاتی چون قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان یافته و تهدیدهای امنیتی توجیه می‌شود، با این‌حال نگاهی دقیق‌تر به ساختار بازار انرژی و نیازهای فنی صنعت پالایش آمریکا نشان می‌دهد؛ این توضیح، تنها بخشی از واقعیت را بازتاب می‌دهد. نفت و به‌طور مشخص نفت سنگین، همچنان یکی از متغیرهای پنهان اما تعیین‌کننده در این معادله است. تحولات اخیر ونزوئلا‌ ازجمله ربودن رئیس‌جمهور این کشور توسط ایالات‌متحده، ‌بار دیگر نشان‌داد پرونده ونزوئلا صرفا یک مناقشه سیاسی یا حقوق‌بشری نیست، بلکه در لایه‌ای عمیق‌تر، به امنیت انرژی، ساختارپالایش و ژئوپلیتیک نفت سنگین گره‌خورده است.

دنیای‌اقتصاد: با اجرای پروژه‌های تجهیزات سریع احداث کارخانه‌ای (اسکیدمانتد) در قالب الگوی مشارکت عمومی-خصوصی، ۱۲‌درصد از فرآورش نفت‌خام کشور به بخش‌خصوصی و غیردولتی واگذار می‌شود. مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران، امیر مقیسه، با بیان اینکه قراردادهای واحدهای فرآورش نفت‌خام در گذشته به‌صورت سنتی و در قالب قراردادهای EPC امضا می‌شد، اظهار کرد: مدت زمان این قراردادها سه سال‌بود اما انجام آن بیش از پنج سال‌طول می‌کشید که واحد فرآورش مرکزی میدان مشترک آزادگان جنوبی(سی‌تپ) از جمله این پروژه‌ها است. وی با اشاره به اینکه دوره اجرای پروژه‌های تجهیزات سریع احداث کارخانه‌ای (اسکیدمانتد) در قالب قراردادهای مشارکت‌ عمومی-خصوصی کمتر از دو سال‌است، افزود: مدت زمان این قراردادها ۱۰‌ساله است و سازمان‌های دولتی طبق ماده‌۲۰ قانون برنامه هفتم توسعه و ماده‌۴۰ قانون تامین مالی تولید زیرساخت موظف به واگذاری پروژه‌های مشارکت‌پذیر خود به سرمایه‌گذاران در قالب مشارکت عمومی-خصوصی هستند.

به گزارش «ایلنا» به نقل از معاونت امور بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت، بر اساس محاسبات رویترز، صادرات گاز خط ‌لوله روسیه به اروپا در سال‌۲۰۲۵، به پایین‌ترین سطح خود از میانه دهه‌۱۹۷۰ رسیده‌است، افتی ۴۴‌درصدی که به یکی از سودآورترین و سیاسی‌ترین روابط انرژی میان مسکو و اروپا پایان داد. با بسته‌‌شدن مسیر اوکراین، تنها خط ‌لوله فعال باقی‌مانده «ترک‌استریم» بود که گاز روسیه را تنها به تعداد معدودی از خریداران در اروپای جنوب‌شرقی منتقل می‌کرد. هم‌زمان اتحادیه اروپا اعلام‌کرده؛ تا پایان سال‌۲۰۲۷، واردات سوخت‌های فسیلی روسیه را به‌طور کامل متوقف می‌کند. این داده‌ها نشان می‌دهد روسیه با یک «افت ساختاری» روبه‌روست. پیش از جنگ اوکراین، اروپا بازار اصلی گاز از طریق خط‌لوله روسیه بود و سالانه ده‌ها‌میلیارد دلار درآمد و اهرم سیاسی قابل‌توجهی برای کرملین ایجاد می‌کرد، اهرمی که اکنون تقریبا از بین ‌رفته‌است. تحریم‌های مرحله‌ای اتحادیه اروپا بر گاز روسیه(خط‌لوله و ال‌ان‌جی)، همراه با نظارت سختگیرانه برای جلوگیری از دورزدن محدودیت‌ها، روند کاهش تدریجی را به سقوطی ناگهانی تبدیل‌کرده است.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تاکید بر اینکه توسعه متوازن در صنعت باید به‌عنوان یک اولویت مورد‌توجه قرار گیرد، گفت: برای نخستین‌بار در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، در برنامه هفتم تکمیل چهار زنجیره‌ با هدف کمی هدف‌گذاری شده که هم‌اکنون نیز برنامه‌های سالانه صنعت پتروشیمی همسو با دستیابی به اهداف این برنامه، برنامه‌ریزی‌ شده‌است.

مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران، فعالیت شرکت‌های کارور انرژی را سودآور دانست و گفت: کاهش مصرف گاز در بخش خانگی افزون بر کاهش هزینه‌ها، سبب انتقال انرژی به بخش‌های مولد صنعتی و چرخش چرخ صنعت می‌شود؛ این اقدام یک بازی برد-برد برای همه به‌شمار می‌رود. سعید پاک‌سرشت در گفت‌وگو با «شانا» درباره مشوق‌های قانونی برای شرکت‌های کارور انرژی اظهار کرد: وظیفه شرکت‌های کارور (اپراتورهای انرژی) که مشارکت بخش‌خصوصی را به‌همراه دارد، مدیریت مصرف انرژی برای مشترکان مختلف است.

قاعدتا سکوهای خالی ورزشگاه پارس شیراز که نه، عوامل برگزاری دیدار فجرسپاسی و پرسپولیس دیروز سه گل را شاهد بودند که هیچ‌کدام از زننده‌‌‌هایش، برای آن خوشحالی انجام ندادند. در نهایت هم نخستین بازی نیم فصل دوم دو تیم، با برتری میزبان به پایان رسید. فجر که نخستین جدال فصل را هم در تهران با تساوی یک بر یک مقابل پرسپولیس شروع کرده بود، این‌بار نتیجه‌‌‌ای بهتر کسب کرد تا با یک برد ارزشمند جایگاه خود در جدول را بهبود ببخشد و البته قرمزها وارد یک وضعیت غیرمنتظره شوند.

دنیای‌اقتصاد:‌«باز است، ولی بسته است»؛ این شاید کوتاه‌‌‌ترین و کامل‌‌‌ترین تعریف از شرایط فعلی خیلی از حوزه‌‌‌ها در ایران باشد. به عنوان مثال یک خبرگزاری معروف داریم که هر روز خبرنگارش را برای تهیه گزارش میدانی از بازار روانه می‌‌‌کند و جمع‌‌‌بندی نهایی هم این است که همه فعال هستند و شرایط عادی است، اما در عمل، رکود سنگین وجود دارد و اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد. عین این داستان را در فوتبال هم داریم. مسابقات لیگ برتر به صورت پشت سر هم در حال برگزاری است و اعداد جدول بالا و بالاتر می‌‌‌رود، اما در عمل چیزی به اسم فوتبال نداریم.

دنیای اقتصاد: در آخرین بازی هفته شانزدهم لیگ برتر، استقلال و تراکتور در یزد به تساوی بدون گل رضایت دادند. این بازی با برتری نسبی تراکتور همراه بود و استقلال که هیچ‌‌‌یک از بازیکنان خارجی‌‌‌اش را در اختیار نداشت، ترجیح داد بیشتر دفاع کند. البته آبی‌‌‌ها یک بار هم روی گل به خودی تراکتوری‌‌‌ها جلو افتادند که این توپ آفساید اعلام شد. دیروز بعضی شایعات حکایت از جدایی اسکوچیچ از تراکتور و جانشینی یحیی گل‌‌‌محمدی با او داشت که البته تا زمان تنظیم این مطلب، خبر قطعی در این مورد نیامد.

دنیای اقتصاد: یحیی گل‌‌‌محمدی، سرمربی تیم فوتبال فولاد خوزستان پس از کسب تنها سه برد در ۱۶ هفته، بعد از نخستین بازی نیم فصل دوم به‌‌‌صورت توافقی از سرمربیگری فولاد کنار رفت تا مدیران این باشگاه دنبال سرمربی جدید برای سرخ‌پوشان خوزستانی باشند. در همین راستا جلسه‌‌‌ای بین حمیدرضا گرشاسبی مدیرعامل باشگاه فولاد و حمید مطهری مربی این تیم برگزار شده و در نهایت با توجه به شناخت مطهری از تیم فولاد و خریدهای نقل‌‌‌و‌‌‌انتقالاتی این تیم به خصوص در زمستان، با تصمیم مدیران مطهری به عنوان سرمربی جدید این تیم انتخاب شد.

دنیای اقتصاد: دیدار رده‌‌‌بندی جام ملت‌‌‌های آفریقا میان تیم‌‌‌های نیجریه و مصر برگزار شد و در نهایت عقاب‌‌‌ها توانستند در ضربات پنالتی با نتیجه ۴بر۲ فراعنه را شکست دهند. بازی در ۹۰ دقیقه با تساوی بدون گل به پایان رسید و تنها اتفاق مهم آن گل آکور آدامز برای نیجریه در نیمه اول بود که توسط VAR رد شد.

دنیای اقتصاد: شکست در دربی همیشه تلخ است. جز این سنت دیرینه اما المان‌‌‌های اضافه‌‌‌تری وجود دارند که به چنین باختی ناراحتی افزون‌‌‌تری می‌‌‌بخشند. اتفاقی که برای پپ گواردیولا رخ داد و او شنبه‌‌‌ای کابوس‌‌‌وار را پشت سر گذاشت که باید بابت بدتر نشدن آن از VAR متشکر باشد. منچسترسیتی در اولدترافورد ۵ گل از همشهری‌‌‌اش دریافت کرد که سه تای آن از سوی کمک داور ویدئویی مردود اعلام شد تا آبی‌‌‌ها با اختلافی دو گله، مغلوب منچستریونایتد شوند. یونایتدی که مدت‌هاست رنگ خوشی ندیده و به تازگی حتی مربی موقتش را هم برکنار کرده. همان تیمی که در بازی رفت، سیتیزن‌‌‌ها به آنها رحم کردند که بیشتر از ۳ گل نزدند. با این حال چیزی که ظهر شنبه در تئاتر رویاها دیدیم، یک من‌‌‌سیتی منفعل و به‌شدت ضعیف بود که حتی نمی‌توانست یک موقعیت جدی گل روی دروازه رقیب بی‌‌‌جانش ایجاد کند.

جدول «سایر الزامات مصارف» در نگاه اول ممکن است پراکنده و کم‌اهمیت به نظر برسد؛ اما در واقع یکی از شفاف‌ترین پنجره‌ها به منطق هزینه ‌کرد دولت در بودجه۱۴۰۵ است. این جدول نه درباره پروژه‌های بزرگ است و نه درباره سیاست‌های پر سر و صدا، بلکه درباره قواعد خرج‌ کرد، اولویت‌‌بندی نهادی و میزان اختیار دولت در مدیریت مصارف است. درست به همین دلیل، اهمیت آن بیش از اندازه اسمی اعدادش است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که استقلال بانک مرکزی فقط یکی از ابزارهای دولت را از آن می‌گیرد، ولی انگیزه‌ اصلی سیاستمدار برای دستکاری اقتصاد به نفع خودش را از بین نمی‌برد. وقتی دولت دیگر نمی‌تواند برای ایجاد رونق، پول چاپ کند (سیاست پولی) و توانایی‌ آن برای استفاده از بودجه و مخارج دولتی (سیاست مالی) هم محدود می‌شود؛ چراکه بانک مرکزی مستقل با افزایش نرخ بهره جلوی ولخرجی‌های تورم‌زای دولت را می‌گیرد، در این شرایط سیاستمدار به دنبال یک ابزار جایگزین می‌گردد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در بعضی شرایط این ابزار مقررات‌زدایی مالی هست. یعنی دولت که دستش از سیاست پولی کوتاه شده، به سراغ سیستم بانکی و مالی می‌رود و با تغییر قوانین و نظارت‌ها، بانک‌ها را تشویق می‌کند که وام‌دهی را به‌شدت افزایش بدهند.