نیویورکتایمز آخرین روزهای مرد قدرتمند ونزوئلا را روایت میکند
پشتپرده سقوط ناگهانی مادورو
«آناتولی کورمانایف»، «ماریانا مارتینز» و «تایلر پیجر» در گزارش دیروز چهارشنبه برای نیویورکتایمز نوشتند، آنها غذاهای سنتی ونزوئلایی میخوردند و به آهنگهای ونزوئلایی گوش دادند. روز بعد، طبق معمول، مادورو برای مقامات ارشد خود پیام تبریک فرستاد. در یکی از پیامها که توسط نیویورکتایمز مشاهده شد، آمده بود: «سال نو بر شما و خانوادهتان مبارک». ایالات متحده تهدید کرده بود که اگر مادورو استعفا ندهد، به ونزوئلا حمله خواهد کرد. با این حال، افراد نزدیک به او گفتند که او بارها تاکید کرده که دولت ترامپ جرات حمله به کاراکاس را نخواهد داشت.
مادورو میدانست که جاسوسان علیه او کار میکنند و از خیانت از داخل صفوف درونی میترسید. با این حال، در اواخر دسامبر، به دوستان و متحدان خود گفت که هنوز وقت دارد تا برای ماندن در قدرت یا ترک دفتر در زمان دلخواه خود مذاکره کند. افراد نزدیک به مادورو گفتند که برای اطرافیان او، حمله آمریکا بعید به نظر میرسید. وقتی در ۳ ژانویه انفجارهایی در پایگاه نظامی «فوئرته تیونا» در کاراکاس رخ داد، برخی از اطرافیان او فکر میکردند که این یک کودتا است، نه یک حمله آمریکایی.
این یک اشتباه محاسباتی قابلتوجه از سوی مادورو بود؛ مستبدی که در طول ۱۳ سال حکومت خود بارها و بارها مخالفان را فریب داده و از طریق شکستهای انتخاباتی، اعتراضات گسترده، توطئههای مسلحانه و تلاش برای ترور، قدرت را در دست گرفته بود. به گفته افراد آشنا با این وضعیت، مادورو قبلا توسط یکمیلیاردر برزیلی که با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، ملاقات کرده بود، مطلع شده بود که باید کنارهگیری کند؛ اما مادورو این هشدار را نادیده گرفت و فوریت آن را درک نکرد. برداشت نادرست او از نیات دولت ترامپ عواقب عمیقی داشت: این حمله منجر به اولین حمله خارجی به خاک ونزوئلا در بیش از یک قرن شد، مادورو و همسرش را به زندان بروکلین انداخت و مسیر تاریخ کشورش را تغییر داد.
همچنین به تغییر نقش ایالات متحده در آمریکای لاتین کمک کرد و باعث آغاز دوران جدید و غیرقابل پیشبینی دیپلماسی تهاجمی شد. این روایت از هفتههای پایانی ریاستجمهوری مادورو بر اساس مصاحبه با دهها نفر از مقامات ارشد، دوستان و متحدان او نوشته شده است. اکثر آنها در روزهای قبل از حمله آمریکا با او صحبت کردند و چندین نفر نیز تنها چند ساعت قبل با او در تماس بودند. روایتهای آنها توسط مصاحبه با افراد نزدیک به ترامپ و دیگر چهرههای کلیدی، از جمله دلسی رودریگز، جایگزین مادورو که اتحادی اجباری با ایالات متحده برقرار کرده، تایید شده است. آنها مجاز به صحبت علنی نبودند.
برخی از نزدیکان مادورو میگویند که در طول بنبست با کاخ سفید، او همچنان غرق در سرکشی و غرور بود، مردی که قدرت خود را بیش از حد ارزیابی کرده و عزم مخالفانش را دست کم گرفته بود. مانند خودکامه رو به زوال در رمان «ژنرال در هزارتوی خود» اثر گابریل گارسیا مارکز، مادورو ۶۳ساله، شاهد از دست رفتن قدرت خود بود؛ زیرا نتوانست بحران اقتصادی و سیاسی پیش روی خود را مدیریت کند. «خوآن بارتو»، یک مقام سابق دولتی که زمانی متحد مادورو بود، گفت: «پس از سالها حضور در قدرت، تمایل دارید تواناییهای خود را بیش از حد ارزیابی کنید. در نهایت فقط به حرف افرادی گوش میدهید که میخواهند شما را راضی کنند.» ترامپ در اولین دوره ریاستجمهوری خود تلاش ناموفقی برای برکناری این مرد قدرتمند ونزوئلایی، تحریم صنعت نفت این کشور و به رسمیت شناختن یک رهبر اپوزیسیون بهعنوان رئیسجمهور، انجام داده بود. مقامات آمریکایی میگویند وقتی ترامپ در ژانویه گذشته به کاخ سفید بازگشت، ونزوئلا را بهعنوان یک کار ناتمام میدید. ترامپ شروع به هشدار دادن در مورد «تهاجم» یک باند مرگبار ونزوئلایی کرد که به دستور مادورو فعالیت میکنند. دولت او تحریمها را تشدید و سپس شروع به منفجر کردن قایقها در کارائیب کرد و گفت که قاچاقچیان مواد مخدر را هدف قرار میدهد.
ونزوئلا عملا محاصره شد. ترامپ و مادورو در ۲۱ نوامبر، روزی که این دو رهبر تنها مکالمه مستقیم معروف خود را داشتند، فرصتی برای حل و فصل مناقشه به وجود آوردند. به گفته چهار نفر که از این تماس تلفنی مطلع بودند، ترامپ به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه با مادورو تلفنی صمیمانه صحبت کرد. به گفته این افراد، ترامپ با لحنی شاد به مادورو گفت: «شما صدای محکمی دارید». مادورو به شوخی پاسخ داد و از طریق مترجم گفت که اگر آقای ترامپ او را حضوری، دوش گرفته و لباس مناسب ببیند، بیشتر تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. سه نفر از این افراد گفتند که ترامپ، مادورو را به واشنگتن دعوت کرد، پیشنهادی که رئیسجمهور ونزوئلا مؤدبانه از ترس تله رد کرد. در عوض، مادورو پیشنهاد ملاقات در مکانی بیطرف در خارج از ایالات متحده را داد که ترامپ آن را رد کرد.
به گفته این سه نفر، این تماس بدون توافق یا تهدید مشخص پایان یافت. اما دو رهبر با نتایج کاملا متفاوتی آنجا را ترک کردند و زنجیرهای از سوءتفاهمها را به وجود آوردند که در حمله تماشایی ایالات متحده به اوج خود رسید. افراد آشنا با این تماس گفتند که مادورو فکر میکرد شوخیهای عامیانهاش نظر رئیسجمهور آمریکا را که بهخاطر سبک ارتباطی بیمحابایش شناخته میشود، جلب کرده است. آنها گفتند که رهبر ونزوئلا فکر میکرد که برای خود زمان خریده تا برای مذاکره در مورد توافق مذاکره کند و این باور را در او دامن زد که افزایش حضور نظامی آمریکا در کارائیب یک تاکتیک فشار برای وادار کردن به توافق است. یک مقام آمریکایی آشنا با این تماس تلفنی گفت، ترامپ طور دیگری فکر میکرد. این مقام گفت: رئیسجمهور این تماس را برقرار کرد و انتظار داشت مادورو برنامه مشخصی برای ترک قدرت ارائه دهد. اما بیتفاوتی مادورو به ترامپ نشان داد که رهبر ونزوئلا او را جدی نمیگیرد و این به تصمیم ترامپ برای استفاده از زور کمک کرد.
اولتیماتومهای نادیده گرفتهشده
چند روز بعد، مادورو هشداری دریافت کرد: او باید همین حالا برود. به گفته سه فرد آشنا با این تعاملات، «جوزلی باتیستا»، میلیاردر برزیلی با مشاغلی در ایالات متحده و ونزوئلا که اخیرا با روبیو ملاقات کرده بود، این پیام را شخصا به مادورو منتقل کرد. روبیو برای باتیستا روشن کرده بود که ایالات متحده میخواهد رهبر ونزوئلا به توافق برسد و کشور را ترک کند. اما وقتی مادورو این را شنید، آن را بهعنوان یک اولتیماتوم تفسیر کرد، از مفهوم ترک قدرت خشمگین شد و تهدید را رد کرد. یک مقام ارشد آمریکایی گفت که به مادورو چندین فرصت برای رسیدن به توافق و استعفا داده شد. مادورو برای نشان دادن کنترلش بر اوضاع به خیابانها آمد. او تقریبا هر روز بدون برنامهریزی قبلی در رویدادهای عمومی ظاهر میشد، میرقصید، آواز میخواند و با انگلیسی اغراقآمیز شعار میداد. صدای ضبطشده مادورو درحالیکه در ۲۱نوامبر (۳۰ آبان)، روز تماسش با ترامپ، در کاخ ریاست جمهوری با ریتم الکترونیکی بالا و پایین میپرید، تکرار میشد: «لطفا، لطفا، لطفا: بله صلح، نه جنگ».
به گفته فردی آشنا با این موضوع، وقتی مدتی پس از تماسشان، ویدئویی از مادورو در حال رقص به سبک ترامپ نشان داده شد، رئیسجمهور آمریکا آشکارا آزرده خاطر شد. این فرد افزود که ترامپ رفتارهای رهبر ونزوئلا را تمسخر میدانست و کفه ترازو را به سمت حمله نظامی بیشتر متمایل میکرد. برخی از افراد نزدیک به او گفتند که فشار ایالات متحده به اختلافات داخلی که از قبل حکومت مادورو را آزار میداد، افزود. ریشه این اختلافات در تصمیم مادورو برای نادیده گرفتن نتایج انتخابات ۲۰۲۴ بود که با شکست قاطع او همراه بود و هرگونه مشروعیت باقیمانده را از او سلب و انزوای بینالمللی او را عمیقتر کرد.
