از کی‌یف تا دونتسک در میان پهپادها

«کیم بارکر» در گزارش دیروز در نیویورک‌تایمز نوشت، زلنسکی- با توجه به اینکه اوکراین وارد پنجمین سال این جنگ شده - عادت کرده که هر یک یا دو ماه یک‌بار از سربازان نزدیک خطوط مقدم بازدید کند، اگرچه تیم امنیتی او از این سفرها متنفر است. زلنسکی گفت که سربازان به او روحیه می‌دهند. زلنسکی روز جمعه درحالی‌که روی نیمکت پارکی در شهر کراماتورسک در منطقه دونتسک نشسته بودیم، به من [گزارشگر نیویورک تایمز] گفت: «من برای بالا بردن سطح روحیه افسران و سربازان اینجا هستم.» زلنسکی از نیویورک‌تایمز دعوت کرده بود تا در سفرش به شرق به او بپیوندد و در مجموعه‌ای از مکالمات که در مجموع حدود ۹۰دقیقه طول کشید، با من [بارکر، گزارشگر نیویورک‌تایمز] و برندن‌هافمن، یکی از عکاسان ما، صحبت کرد.

زلنسکی گفت که می‌خواهد به‌طور خاص به دونتسک برود؛ زیرا روسیه به اوکراین فشار می‌آورد تا کل منطقه را به‌عنوان بخشی از هرگونه توافق صلح -حتی بخشی که اوکراین هنوز کنترل می‌کند- واگذار کند. این همچنان بزرگ‌ترین نقطه اختلاف در مذاکرات است. زلنسکی در تعامل خود با دولت ترامپ که مشتاق پایان دادن به جنگ و کسب اعتبار است، پیشنهاد مصالحه داده است. او با رفتن به دونتسک، قویا نشان داد که اوکراین قصد ندارد از این سرزمین دور شود. او گفت: «مساله کیلومترها نیست، مساله مردم است. می‌بینید، شهر زنده است.»

زلنسکی به پرچم آبی و زرد اوکراین که در همان نزدیکی برافراشته شده بود، به دوندگان و به مردی که پیاده‌روی‌اش در پارک با ورود نظامی کاروان رئیس‌جمهور قطع شده بود، اشاره کرد. بیلبوردهای شهر‌ هات‌داگ و همبرگر را تبلیغ می‌کنند. مردم دوچرخه‌سواری می‌کنند و سگ‌هایشان را برای پیاده‌روی بیرون می‌برند. فروشگاه‌های مواد غذایی باز هستند. نزدیک به ۲۰۰هزار نفر در بخش‌هایی از منطقه دونتسک که تحت کنترل اوکراین است، زندگی می‌کنند؛ منطقه‌ای کمی بزرگ‌تر از ایالت دلور در آمریکا. اگرچه ایالات متحده درگیر جنگ دیگری در خاورمیانه است، و اگرچه آن جنگ ممکن است تهیه سلاح‌های مورد نیازش را دشوارتر کند، اما زلنسکی می‌داند که اوکراین همچنان باید زنده بماند و بجنگد. خط مقدم بیش از ۱۰مایل از کراماتورسک فاصله ندارد، آن‌قدر نزدیک که خلبانان پهپاد روسی توانسته‌اند تقریبا ۶ماه با پهپادهای چابک این شهر را هدف قرار دهند.

همان‌طور که روی نیمکت پارک نشسته بودیم، پایان جنگی که تاکنون بیش از ۱۵هزار غیرنظامی و صدها هزار سرباز اوکراینی و روسی را کشته است، بسیار دور به نظر می‌رسید. گفت‌وگوی ما با تگرگ و هشدار حمله هوایی نیز قطع شد. گفت‌وگوی دوم هنگام ناهار با سالاد چغندر و ترب کوهی، پوره سیب‌زمینی و کتلت مرغ در یک پست فرماندهی زیرزمینی مخفی که بوی درختان کاج می‌داد، انجام شد. گفت‌وگوی سوم در مسیر برگشت با قطار به کی‌یف، پایتخت این کشور، اتفاق افتاد. صدای زلنسکی کمی خش‌دار بود و گاهی اوقات سرفه می‌کرد. پس از آنکه روسیه تهاجم تمام‌عیار خود را در فوریه۲۰۲۲ آغاز کرد، رهبر اوکراین چهره‌ای پسرانه داشت؛ زیرا او سخنرانی‌های شبانه خود را از یک پناهگاه ایراد می‌کرد و پیشنهاد متحدان غربی برای ترک کشور را رد می‌کرد. اکنون او ۴۸ ساله است.

در مکالماتمان، او بارها به دو نکته اشاره کرد: اینکه کشورش مایل است از تخصص و فناوری آزمایش‌شده در نبرد خود برای کمک به متحدان آمریکا در خاورمیانه استفاده کند، اما اوکراین نیز به کمک بیشتری برای مبارزه با روسیه نیاز دارد. او گفت که پهپادهای رهگیر ساخت اوکراین و متخصصان پهپاد را برای کمک به دفاع از پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در اردن فرستاده است. او گفت که کارشناسان بیشتری برای مشاوره به سایر کشورها برای مقابله با پهپادهای ایرانی، به خاورمیانه خواهند رفت. اکنون که آنها نیز هدف پهپادها قرار گرفته‌اند، کشورهای خلیج‌فارس موشک‌های رهگیر پرهزینه پاتریوت را با سرعت زیادی شلیک کرده‌اند. این معادل استفاده از بازوکا برای کشتن یک مگس است.

اوکراین برای دفاع در برابر موشک‌های بالستیکی که روسیه تقریبا هر روز به شهرهای اوکراین می‌فرستد، به پاتریوت نیاز دارد. زلنسکی گفت شاید بتوان آنها را با پهپادهای رهگیر اوکراین معاوضه کرد. رفتن از کی‌یف تا خط مقدم و بازگشت از آن تقریبا ۲۷ساعت طول کشید. پس از سفری با قطار که بیش از هشت ساعت تا ایستگاهی در نزدیکی شهر شرقی خارکیف طول کشید، کاروان ولودیمیر زلنسکی شامل ون‌ها، شاسی‌بلندها و کامیون‌ها حدود چند ساعت دیگر در جاده‌هایی که با توری‌هایی پوشانده شده بودند رانندگی کرد تا به منطقه دونتسک برسد؛ توری‌هایی که برای محافظت از خودروها در برابر حملات پهپادهای سبک تهاجمی نصب شده‌اند.

در طول سفرمان، زلنسکی ابتدا از سربازان در دروژکیوکا، شهری در خط مقدم با گلوله‌باران تقریبا روزانه روسیه، بازدید کرد. تیم او گفت که رفتن به آنجا برای ما خیلی خطرناک است. بنابراین ما را برای صرف صبحانه به اسلوویانسک در همان نزدیکی بردند. زلنسکی در میدان شهر، نزدیک مجسمه یک زوج رقصنده که به نمادی از مقاومت اوکراینی‌ها تبدیل شده است، ویدئویی ساخت. زوج‌ها، از جمله سربازان، در نزدیکی این مجسمه که بنای یادبود عاشقان نامیده می‌شود، ازدواج می‌کردند. روس‌ها اخیرا میدان را گلوله‌باران کردند. این بنای یادبود سالم ماند. بعدا، هنگامی که رهبر اوکراین در یک پناهگاه زیرزمینی در حال جلسه توجیهی بود، یک بمب هدایت‌شونده روسی در دوردست برخورد کرد. سپس یک پهپاد با «دید اول شخص» بر فراز کاروان منتظر خودروها پرواز کرد. راننده خودرویی که من و برندن در آن بودیم، به سرعت دنده عقب گرفت تا بین خودروها فاصله ایجاد کند. مشخص نبود که پهپاد روسی است یا اوکراینی.

زلنسکی و فرمانده کل قوا در مورد سفر به منطقه همسایه زاپوریژیا بحث کرده بودند. نیروهای اوکراینی در ماه فوریه به اندازه کافی زمین در آنجا بازپس گرفتند که اوکراین، برای اولین بار از نوامبر ۲۰۲۳، در مجموع قلمرو بیشتری نسبت به روسیه به‌دست آورد. آن سفر می‌توانست چیزی شبیه به یک جشن باشد. اما در دونتسک، روسیه و اوکراین بر سر هر وجب از این سرزمین که به شدت مورد مناقشه است، جنگیده‌اند. در پست‌های فرماندهی نظامی، رئیس‌جمهور اوکراین به سربازانی مدال داد که برخی از آنها ۱۲ سال، از زمانی که روسیه جنگ نیابتی را در شرق آغاز کرد، جنگیده بودند. او با فرماندهان دست داد و به درخواست‌های آنها برای پول بیشتر، تجهیزات بیشتر و نفرات بیشتر گوش داد. زلنسکی اذعان کرد: «ما در مسیر بسیار، بله، بسیار فشرده و چالش‌برانگیزی، یعنی شرق، هستیم. آنها به چیزهای زیادی نیاز دارند و نیاز  هر روز در حال تغییر است.»

در طول روز، زلنسکی قهوه را به‌عنوان اصلی‌ترین دستور خود قرار داد. یکی از مشاوران تخمین زد که رئیس‌جمهور روزانه ۱۰فنجان یا بیشتر می‌نوشد. زلنسکی وقتی شب‌ها به او آب تعارف می‌کردند، گفت: «نه، نه. من قهوه می‌نوشم.» او با فرمانده کل قوا، اولکساندر سیرسکی، در مورد اینکه هر مرد چقدر کم می‌خوابد، شوخی می‌کرد. زلنسکی گفت که او به‌طور متوسط ​​​​پنج ساعت در شب می‌خوابد. سیرسکی ادعا کرد که سه ساعت و نیم می‌خوابد. زلنسکی گفت که سیرسکی در واقع هر روز فقط از ساعت ۳بامداد تا ۵بامداد می‌خوابید. از زلنسکی پرسیدم که آیا اظهارات رئیس‌جمهور ترامپ در مصاحبه با پولیتیکو در روز پنج‌شنبه را دیده است یا خیر. ترامپ دوباره گفته بود آقای زلنسکی مانع واقعی رسیدن به صلح است و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با وجود شواهد زیاد خلاف آن، آماده توافق است.

زلنسکی بی‌تفاوتی کرد. او همیشه هنگام صحبت در مورد ترامپ محتاط است. زلنسکی حتی به این ایده که باید ریشه‌های جنگ را توضیح داد، خندید. او گفت: «فکر می‌کردم خیلی قابل درک است که چه کسی متجاوز است و چه کسی نیست.» او گفت که پیام‌های متفاوتی از استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، شنیده است. او از آنها به‌خاطر تلاش سخت برای رسیدن به توافق قدردانی کرد. قرار بود دور دیگری از مذاکرات صلح با حضور اوکراین، روسیه و ایالات متحده روز جمعه در امارات متحده عربی برگزار شود؛ همان روزی که زلنسکی به شرق سفر کرد. زلنسکی گفت: «فکر می‌کنم اگر برای ادامه این مذاکرات جدی باشیم، هفته آینده خواهد بود.»

هر رهگیر پاتریوت که کشورهای خاورمیانه شلیک کرده‌اند، یادآوری این است که چقدر تعداد کمی از آنها در جهان باقی مانده است. او گفت: «بله، حمله بزرگی بود، و مثل تمام زمستان امسال.» او خنده تلخی کرد. حملات روسیه در این زمستان بی‌وقفه بوده است. زلنسکی گفت اوکراین پاتریوت زیادی ندارد. اگر نتواند پاتریوت بیشتری دریافت کند، چه خواهد کرد؟ او گفت: «پرسش بسیار سختی است.» او گفت، تعدادی از رهبران خاورمیانه، از جمله محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با او تماس گرفته‌اند. همه پهپادهای رهگیر اوکراین را می‌خواستند. زلنسکی گفت هر کاری از دستش بربیاید انجام می‌دهد. قطار ما ساعت ۱:۳۰بامداد شنبه وارد ایستگاه شد. تا این لحظه، کی‌یف حدود ۴۰دقیقه بود که تحت هشدار حمله هوایی قرار داشت. خودروی زلنسکی از ایستگاه قطار خارج شد؛ زیرا رهگیرهای پاتریوت در دوردست به پرواز درآمدند. طبق اعلام نیروی هوایی اوکراین، آن شب، روس‌ها ۴۸۰پهپاد و ۲۹موشک به شهرهای اوکراین شلیک کردند. اوکراین موفق شد ۴۵۳پهپاد و ۱۹موشک را سرنگون کند.