افزایش خدماترسانی حضوری بررسی شد؛
ظرفیتهای بانکی در پایان سال
هرسال مراجعات به بانکها در روزهای پایانی سال افزایش قابل توجهی پیدا میکند. یکی از دلایل این موضوع نزدیک شدن به تعطیلات ابتدایی سال است. با این حال روزهای پایانی سال ۱۴۰۴ با جنگ همراه است. در شرایط جنگی که از صبح روز شنبه، نهم اسفندماه آغاز شد، بانکها تعداد شعب فعال خود را کاهش دادند و خدماترسانی حضوری به شعب منتخب هر بانک محدود شد. همچنین بارها اعلام شد که در شرایط جنگی بهتر است مشتریان حتیالامکان بهصورت غیرحضوری خدمات بانکی مورد نیاز خود را دریافت کنند. با این حال وضعیت در هفته پایانی سال متفاوت است و مراجعات به شعب افزایش مییابد. در چنین شرایطی بانک مرکزی که اجازه فعالیت بانکها در شرایط جنگی را تنها به شعب منتخب محدود کرده بود، در بخشنامهای جدید دستور داد که تمام شعب در سهروز پایانی سال لازم است به خدمترسانی مشغول باشند. بر اساس دستور جدید بانک مرکزی، تمام شعب بانکها و واحدهای ستادی آنها در روزهای پایانی سال فعال خواهند بود. بر این اساس کلیه شعب بانکها برای پذیرش مشتریان از تاریخ ۲۶اسفند تا پایان سال از ۷:۳۰ تا ۱۳:۳۰ دایر هستند. در این بخشنامه تاکید شده که برنامه بانکها برای شیفت نوروزی متعاقبا اعلام خواهد شد.
پیش از این، شورای هماهنگی بانکهای کشور اعلام کرده بود در هفته پایانی سال حداقل ۲۰درصد شعب بانکها فعال خواهند بود. این شورا اعلام کرده بود که حسب هماهنگی بهعمل آمده با بانک مرکزی، بانکها در استان تهران و سایر استانها از روز ۲۳اسفندماه تا پایان سال با در نظر گرفتن شرایط زیر فعالیت خواهند داشت: «بنا به نظر استانداریها و تشخیص مدیران عامل بانکها، با توجه به مراجعات به شعب و با اولویت قرار دادن استانهای مسافرپذیر، حداقل ۲۰درصد و حداکثر ۱۰۰درصد شعب بانکهای هر استان که اسامی آنها در وبسایتهای اطلاعرسانی بانکها ذکر میشود به همراه نیروهای مورد نیاز فنی و پشتیبانی ستاد بانکها، برای خدمت رسانی به امور ضروری مشتریان، از ساعت ۷:۳۰ الی ۱۳:۳۰ دایر هستند.»
افزایش مراجعات برای دریافت پول نقد
در شرایط جنگی و بروز نا اطمینانیهای اقتصادی، تقاضا برای دریافت وجه نقد افزایش مییابد. در چنین شرایطی بانک مرکزی در آخرین روزهای سال برای پاسخگویی به رشد تقاضای وجه نقد، نخست سقف برداشت از خودپردازها را از ۳۰۰هزار تومان به ۵۰۰هزار تومان افزایش داد و در اقدام بعدی ایرانچکهای درشت نیممیلیونی و یکمیلیون تومانی توزیع کرد.
بررسیها نشان میدهد، ایرانچک نیممیلیون تومانی که از نیمه اسفند ماه در اختیار برخی شعب بانکها قرار داشت، روزهای پایانی آخرین ماه سال بسیار بیشتر توزیع شده است. همچنین در روزهای اخیر، بانک مرکزی اعلام کرد که ایرانچک یکمیلیون تومانی نیز چاپ شده و به صورت گسترده در شعب بانکها توزیع شده است. شنیدهها حاکی از آن است بخش زیادی از مراجعات به شعب بانکها با هدف دریافت پول نقد انجام میشود و به اکثر افرادی که به تازگی برای دریافت وجه نقد به شعب مراجعه کردند مبلغ نقد بهصورت ایرانچک درشت (نیممیلیون و یکمیلیون تومانی) پرداخت شده است. همچنین در خبرها اعلام شده است که بانک مرکزی بانکها را ملزم کرده حداقل نیمی از اسکناسهای موجود در خودپردازها را به اسکناس نیممیلیون تومانی اختصاص دهند. به نظر میرسد این اقدامات با هدف کاهش مراجعات حضوری به شعب و همچنین پاسخ به افزایش نیاز به وجه نقد انجام شده است.
رشد کلاهبرداریهای بانکی
در کنار خدماترسانی حضوری، در روزهای اخیر خبرهای مختلفی درخصوص خدمات رسانیهای غیر حضوری نیز منتشر شده است. بخش زیادی از خبرها با هدف هشداردهی امنیتی به مشتریان منتشر شد. مثلا در مواردی گفته شد در شبکههای اجتماعی لینکهای دانلود جعلی برای بهدست آوردن اطلاعات بانکی افراد منتشر شده است. بانک مورد نظر در پاسخ به این موضوع اعلام کرد که «این پیامها جعلی است و هدف آن سرقت اطلاعات بانکی کاربران است. بانکها هیچوقت نرمافزار رسمی خود را از طریق لینکهای ناشناس در شبکههای اجتماعی منتشر نمیکنند.»
خبرهای دیگری نیز درخصوص اختلال در برخی خدمات بانکی منتشر شد. دو بانکی که در مورد ایجاد اختلال خبر منتشر کردند، بانکهای ملی و سپه بودند.
سقف کارت به کارت در بانک ملی ۱۰برابر شد: بانک ملی در اطلاعرسانی خود اعلام کرد که بهدلیل اختلال پیش آمده در سامانه بام، سقف کارت به کارت در این بانک به ۱۰۰میلیون تومان افزایش یافته است. براساس اعلام این بانک، از روز پنجشنبه ۲۱اسفند ماه، سقف کارت به کارت خودپردازهای بانک ملی از ۱۰میلیون تومان به ۱۰۰میلیون تومان افزایش یافته است. همچنین انتقال وجه از کارت به حساب نیز در خودپردازهای بانک ملی به ۲۰۰میلیون تومان رسیده است. پیگیری خبرگزاری ایرنا از بانک ملی حاکی از آن است که اکنون نسخه وب نرمافزار بام فعال است و اپلیکیشن آن نیز به زودی وصل میشود.
مشکل بانک سپه برطرف شد: روز گذشته، بانک سپه در اطلاعیه ای اعلام کرد که خدمات بانکی از طریق عابر بانکها و پایانههای فروشگاهی برقرار است. بانک سپه در اطلاعیه خود نوشت: ضمن عرض پوزش بابت بروز تاخیر در ارائه خدمات بانکی، به اطلاع هموطنان و مشتریان گرامی بانک سپه میرساند، هماکنون ارائه خدمات بانکی از طریق دستگاههای عابربانک و پایانههای فروشگاهی (POS) طبق روال عادی فراهم است. به زودی همراهبانک و اینترنتبانک نیز عملیاتی میشود. در شعب این بانک نیز طبق روال روزانه ارائه خدمات بانکی انجام میشود.
جدا از این دو بانک، شنیدهها حاکی از آن است که اختلالاتی محدود در نرمافزارهای برخی دیگر از بانکها مشاهده میشود. مثلا در برخی بانکها امکان دریافت گردش حساب برای تاریخهای قبل از ۲۹ بهمن ماه وجود ندارد. کارشناسان معتقدند شاید بانکها محدودیتهایی را برای افزایش امنیت سایبری در شرایط جنگی لحاظ کرده باشند.
